Monitoring temperatury i wilgotności w laboratorium

System monitoringu klimatu w laboratorium powinien zapewnić ciągły pomiar przede wszystkim temperatury i wilgotności względnej w samym pomieszczeniu, jak również w urządzeniach pracujących w laboratorium. Podstawowym zadaniem takiego systemu jest pomiar parametrów powietrza w wybranym miejscu, rejestracja danych pomiarowych (archiwizacja danych), a w niektórych przypadkach również alarmowanie. Użytkownicy oczekują od systemu monitoringu szybkiego podglądu danych chwilowych oraz archiwalnych, a czasami również powiadomień o przekroczonych progach alarmowych.

Dlaczego system pomiarowy temperatury i wilgotności w laboratorium jest tak ważny?

Automatyczny system monitoringu temperatury i wilgotności jest podstawą przeprowadzenia akredytacji takiego laboratorium. Uruchomienie takiego systemu zbierania danych pomiarowych w laboratorium zwiększa jego wiarygodność oraz wykonywanych przez laboratorium badań, a dodatkowo zabezpiecza przechowywane w laboratorium próbki materiałów, produktów.

Jakie jeszcze korzyści daje wdrożenie systemu monitoringu temperatury i wilgotności w laboratorium?

Pracownicy laboratorium zyskują przede wszystkim czas. Wdrożenie tego typu systemu ciągłego monitoringu temperatury i wilgotności zwalnia ich bowiem z konieczności ręcznego zapisywania danych pomiarowych o panujących warunkach klimatycznych. Dodatkowo skraca czas potrzebny na przygotowanie odpowiedniego raportu na temat klimatu w pomieszczeniach laboratoryjnych lub w urządzeniach pracujących w laboratorium.

Co powinien zapewniać każdy system pomiarowy temperatury i wilgotności instalowany w laboratorium?

System monitoringu temperatury i wilgotności w laboratorium powinien działać w sposób automatyczny, ciągły, 24h / dobę, 7 dni w tygodni. Powinien spełniać również następujące funkcje:

• Pomiar wybranych parametrów, w wybranych pomieszczeniach i urządzeniach laboratoryjnych.
• Rejestracja danych pomiarowych.
• Alarmowanie o przekroczeniach zadanych progów, alarmowanie o sytuacjach nietypowych w systemie.
• Użytkownik powinien mieć możliwość podglądu danych chwilowych (aktualnych) z poziomu własnego komputera, tableta, smartfona.
• Użytkownik powinien mieć dostęp do pełnych danych archiwalnych (za miniony tydzień, miesiąc, rok, i więcej).
• Użytkownik powinien mieć możliwość prostego i szybkiego generowania raportów niezbędnych do dalszej analizy.
• Spełniać oczekiwane przez laboratorium wymogi, w tym wymogi dotyczące dokładności pomiarów i niezbędne certyfikaty.

Czy systemy monitoringu temperatury i wilgotności w laboratoriach powinny być skalowalne?

Tak, tego typu systemy powinny dać możliwość rozszerzenia w dowolnym momencie o nowe urządzenia pomiarowe, nie tylko wilgotności i temperatury. Systemy pomiarowe powinny mieć bowiem opcję mierzenia różnych wielkości, parametrów wymaganych przez pracowników laboratorium. Zapewni to łatwość obsługi, integralność wszystkich urządzeń oraz szybkie wdrożenie pomiaru nowej wielkości. Proponowane przez AP Automatyka systemy wyróżnia właśnie ta funkcja, doceniana przez Użytkowników.

Na co zwracają uwagę użytkownicy systemu monitoringu temperatury i wilgotności w laboratorium?

Jak w każdym komputerowym systemie monitoringu Użytkownicy oczekują intuicyjnej obsługi. Menu w języku polskim w tej chwili to już za mało. Liczy się przejrzystość interfejsu użytkownika, łatwość uzyskania potrzebnych informacji, szybkość podglądu interesujących danych pomiarowych oraz możliwość wdrożenia nowej osoby do obsługi systemy w możliwie jak najkrótszym czasie.

Użytkownicy cenią sobie możliwość podglądu danych pomiarowych we wszystkich miejscach, w których realizowany jest monitoring temperatury i wilgotności, bez konieczności ruszania się zza biurka. Dlatego oczekują, że system monitoringu będzie obsługiwany z poziomu komputera, laptopa, a nie rzadko również ze smartfona i tableta.

Ważna jest również jakość urządzeń pomiarowych użytych w tego typu systemie. Realizowane pomiary muszą być wiarygodne, dokładne. Urządzenia pomiarowe muszą oferować opcję prostej kalibracji w przyszłości lub szybkiej wymiany elementu pomiarowego na nowy. Wymienione czynności serwisowe sprawiają, że system może mierzyć dokładnie przez wiele lat. Coraz częściej Użytkownicy zwracają uwagę na ten aspekt, wybierając rozwiązanie. Łatwo jest wdrożyć tanie czujniki (tani system), ale trudniej jest utrzymać jakość pomiarową tego systemu i obronić zebrane wyniki przed audytorami.

Jakie urządzenia są stosowane w systemach monitoringu temperatury i wilgotności w laboratoriach?

W pomieszczeniach laboratoryjnych stosuje się najczęściej:

• Bezprzewodowe rejestratory temperatury i wilgotności
• Rejestratory temperatury i wilgotności z komunikacją radiową (868 MHz lub Wi-Fi)
• Rejestratory temperatury i wilgotności ze zintegrowanym elementem pomiarowym

W urządzeniach pracujących w laboratorium, w tym w lodówkach, komorach klimatycznych, itd., stosuje się najczęściej:

• Rejestratory temperatury i wilgotności z zewnętrzną sondą pomiarową (element pomiarowy na przewodzie).
• Rejestratory temperatury z zewnętrznym czujnikiem temperatury (do pomiaru niskich temperatur, nawet do -200 °C).
• Rejestratory temperatury i wilgotności z zewnętrzną sondą pomiarową (do pomiaru w temperaturze do +200 °C).

Z czego składa się system monitoringu temperatury i wilgotności?

Podstawowymi elementami wchodzącymi w skład każdego systemu monitoringu temperatury i wilgotności są:

• Punkty pomiarowe, czyli rejestratory temperatury i wilgotności (ze zintegrowanym elementem pomiarowym lub sensorem na przewodzie; urządzenia ze świadectwami wzorcowania (również ze znakiem PCA)).
• Urządzenia wspomagające pracę systemu (odbiorniki do rejestratorów bezprzewodowych, lokalne wyświetlacze, sygnalizatory, itp.)
• Oprogramowanie instalowane na komputerze lokalnym, maszynie wirtualnej lub w chmurze.
• Usługa konfiguracji urządzeń i oprogramowania.
• Usługa instalacji urządzeń i oprogramowania.
• Usługa szkoleń (wstępnych, rozszerzających).
• Usługa serwisowa, związana z eksploatacją systemu, w tym wsparcie techniczne, przeglądy, kalibracje urządzeń pomiarowych, wzorcowanie urządzeń pomiarowych, itd.

Czy w laboratorium może być użyty rejestrator pracujący jako zupełnie oddzielne urządzenie, niepowiązane z żadnym systemem?

Tak, Użytkownicy nierzadko stosują tego typu rozwiązania. Są to mobilne rejestratory temperatury i wilgotności, które dokonują zapisu danych pomiarowych do pamięci zintegrowanej z urządzeniem. AP Automatyka proponuje tego typu rozwiązania. Są to proste i bardzo intuicyjne w obsłudze rejestratory z interfejsem USB lub W-Fi. Właśnie te ostatnie, rejestratory temperatury i wilgotności z Wi-Fi, zyskują na popularności. Użytkownik nie musi bowiem już podchodzić do takiego urządzenia w celu odczytu zapisanych w nim danych pomiarowych. Jeśli rejestrator zostanie podłączony do sieci Wi-Fi w laboratorium, Użytkownik będzie miał dostęp do danych pomiarowych zapisanych przez ten rejestrator z poziomu dowolnego urządzenia (smartfon, tablet, PC) podłączonego do tej samej sieci Wi-Fi. Warto dodać, że tego typu rejestratory mogą być w przyszłości użyte, połączone w oferowany system automatycznego monitoringu, z dedykowanym oprogramowaniem. Jest to ciekawe rozwiązanie, ponieważ zwalnia z konieczności inwestycji dużych pieniędzy na starcie pracy takiego laboratorium.